Trong tháng 5/2025, xuất khẩu nam châm đất hiếm của Trung Quốc giảm mạnh, xuống mức thấp nhất kể từ năm 2020. Diễn biến này không chỉ phản ánh sự thay đổi trong chính sách thương mại của Bắc Kinh mà còn cho thấy những tác động trực tiếp tới chuỗi cung ứng toàn cầu.
1. Xuất khẩu nam châm đất hiếm sụt giảm kỷ lục
Theo số liệu từ Tổng cục Hải quan Trung Quốc, tháng 5 vừa qua nước này chỉ xuất khẩu 1.238 tấn nam châm đất hiếm, giảm gần 53% so với tháng 4 và là mức thấp nhất kể từ tháng 2/2020. Trước đó, tháng 4 cũng đã ghi nhận mức giảm mạnh một nửa so với tháng 3.
Tính chung 5 tháng đầu năm, Trung Quốc xuất khẩu hơn 19.100 tấn, giảm 14,5% so với cùng kỳ năm ngoái. Đây là mức thấp nhất kể từ năm 2021, trong đó Ấn Độ và Đức là hai thị trường tiêu thụ lớn nhất.
2. Chính sách siết chặt ảnh hưởng đến xuất khẩu nam châm đất hiếm
Tháng 4/2025, Bắc Kinh đã công bố quy định siết xuất khẩu đối với 7 nguyên tố đất hiếm và các vật liệu liên quan, bao gồm cả nam châm đất hiếm. Động thái này được xem là phản ứng trước các chính sách thuế nhập khẩu từ phía Mỹ.
Với việc Trung Quốc chiếm hơn 90% sản lượng nam châm đất hiếm toàn cầu, biện pháp siết chặt xuất khẩu đã khiến chuỗi cung ứng của các ngành công nghiệp trọng điểm như ô tô điện, hàng không vũ trụ, bán dẫn và quốc phòng rơi vào tình trạng biến động mạnh.
3. Xuất khẩu nam châm đất hiếm và động thái nhượng bộ của Bắc Kinh
Đầu tháng 6, sau khi Mỹ và Trung Quốc đạt được thỏa thuận hạ nhiệt căng thẳng thương mại, Bắc Kinh đã tuyên bố sẽ đẩy nhanh tiến trình cấp phép xuất khẩu nam châm đất hiếm. Bộ Thương mại Trung Quốc cho biết đã phê duyệt “một số” đơn xin xuất khẩu, nhưng không công bố chi tiết.
Một số doanh nghiệp lớn như JL MAG Rare-Earth và Innuovo Technology đã nhận được giấy phép xuất khẩu cho khách hàng quốc tế. Tuy vậy, quá trình kiểm soát vẫn chặt chẽ khi hải quan Trung Quốc thận trọng với từng lô hàng, đặc biệt là những sản phẩm hiệu năng thấp dùng trong thiết bị gia dụng và điện tử tiêu dùng.
4. Thách thức trong quản lý xuất khẩu nam châm đất hiếm
Một vấn đề lớn hiện nay là hải quan Trung Quốc chỉ áp dụng một mã hải quan duy nhất cho các loại nam châm đất hiếm, trong khi thực tế có nhiều biến thể khác nhau về thành phần hóa học. Điều này gây khó khăn cho việc phân loại và kiểm soát, dẫn đến việc một số lô hàng bị giữ lại để kiểm tra kỹ lưỡng.
Các chuyên gia trong ngành nhận định, nếu tình trạng này kéo dài, xuất khẩu nam châm đất hiếm của Trung Quốc có thể tiếp tục sụt giảm, ảnh hưởng trực tiếp đến nguồn cung nguyên liệu chiến lược cho nhiều ngành công nghiệp toàn cầu.
Diễn biến xuất khẩu nam châm đất hiếm sụt giảm kỷ lục cho thấy sự nhạy cảm của mặt hàng chiến lược này trước các chính sách thương mại và quản lý của Trung Quốc. Trong bối cảnh căng thẳng thương mại chưa hoàn toàn hạ nhiệt, thị trường thế giới sẽ tiếp tục chịu tác động từ những biến động khó lường trong chuỗi cung ứng đất hiếm.
Nguồn: VnExpress.net
