Bước sang nửa cuối năm 2025, ngành phân bón Việt Nam đang đối diện với những biến động mạnh mẽ khi chính sách thuế giá trị gia tăng mới chính thức có hiệu lực từ 1/7, đồng thời giá nguyên liệu đầu vào leo thang bởi căng thẳng địa chính trị. Hai yếu tố này đang tạo nên sự phân hóa rõ rệt về lợi nhuận giữa các doanh nghiệp trong ngành.
1. Ngành phân bón Việt Nam chịu ảnh hưởng trực tiếp từ chính sách thuế
Từ 1/7/2025, ngành phân bón Việt Nam không còn được miễn thuế giá trị gia tăng đầu ra. Doanh nghiệp được khấu trừ chi phí đầu vào, giúp tiết kiệm đáng kể chi phí sản xuất. Các công ty sản xuất phân đơn, đặc biệt là urê, hưởng lợi nhiều nhất vì chi phí nguyên liệu chiếm tới 80% tổng giá thành.
Theo tính toán, Đạm Phú Mỹ (DPM) có thể tiết kiệm tới 400 tỷ đồng/năm, còn Đạm Cà Mau (DCM) khoảng 390 tỷ đồng. Điểm khác biệt là DPM có xu hướng giảm giá bán để kích cầu, còn DCM giữ nguyên lợi ích để tối ưu lợi nhuận. Ngược lại, các dòng phân NPK, phân lân lại ít được hưởng lợi từ chính sách thuế mới.
2. Ngành phân bón Việt Nam và biến động giá nguyên liệu đầu vào
Song song với thuế, biến động địa chính trị khiến giá nguyên liệu toàn cầu tăng mạnh. Urê tiếp tục được hưởng lợi khi giá khí – chiếm 60% chi phí sản xuất – tăng cùng với giá dầu. Ngược lại, phân NPK gặp bất lợi do giá nguyên liệu như kali, DAP, SA đều tăng trong khi giá bán chỉ tăng nhẹ, làm biên lợi nhuận thu hẹp.
Ngoài ra, áp lực cạnh tranh còn đến từ phân bón Nga, vốn rẻ và có thể chuyển hướng xuất khẩu vào Việt Nam sau khi bị EU áp thuế cao. Đây sẽ là thách thức lớn với doanh nghiệp nội địa trong việc duy trì giá bán.
Các chuyên gia chứng khoán nhận định, chính sách thuế mới đang mở ra kỳ vọng tăng trưởng lợi nhuận cho nhiều doanh nghiệp. DPM và DCM là hai cái tên nổi bật nhất với mức tăng trưởng dự phóng lần lượt 60% và 20% trong năm 2025. Một số doanh nghiệp khác như DDV, LAS, BFC cũng hưởng lợi, nhưng ở mức độ thấp hơn.
Trong dài hạn, lợi thế cạnh tranh sẽ thuộc về các công ty có nguồn nguyên liệu ổn định, chi phí thấp và khả năng điều tiết thị trường. Đây cũng là cơ hội cho nhà đầu tư dài hạn khi lựa chọn cổ phiếu ngành phân bón Việt Nam.
3. Ngành phân bón Việt Nam với sự hỗ trợ của T&T
Trong bối cảnh ngành đang chịu tác động kép, vai trò của những doanh nghiệp cung ứng thiết bị và giải pháp phụ trợ trở nên quan trọng. Công ty Cổ phần Xuất nhập khẩu Vật tư Máy móc T&T với thế mạnh về băng tải Heesung, thiết bị lọc tách sắt TTVM, máy sàng rung và máy ép khung bản, đã đồng hành cùng nhiều nhà máy sản xuất trong ngành phân bón Việt Nam.
Các giải pháp của T&T không chỉ giúp doanh nghiệp tối ưu quy trình sản xuất, mà còn góp phần giảm rủi ro gián đoạn khi chi phí đầu vào biến động, từ đó hỗ trợ ổn định sản xuất trong ngành phân bón Việt Nam.
Sự kết hợp giữa chính sách thuế giá trị gia tăng và biến động địa chính trị đang tạo ra bức tranh phân hóa trong ngành phân bón Việt Nam. Doanh nghiệp có chiến lược linh hoạt và tận dụng tốt lợi thế thuế, nguyên liệu sẽ vươn lên mạnh mẽ, trong khi những đơn vị phụ thuộc nhiều vào nhập khẩu dễ gặp bất lợi. Đây là thời điểm quan trọng để ngành tái cơ cấu, tăng cường hợp tác với các đơn vị phụ trợ như T&T, nhằm tạo nền tảng phát triển bền vững trong tương lai.
Nguồn: Báo Đầu tư
