Hoạt động khai thác khoáng sản tại Điện Biên những năm gần đây đã góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội của địa phương, song cũng đặt ra không ít thách thức trong công tác quản lý. Trước thực tế đó, việc siết chặt kỷ cương trong quản lý khai thác khoáng sản tại Điện Biên là yêu cầu cấp thiết nhằm đảm bảo phát triển bền vững, gắn tăng trưởng kinh tế với bảo vệ tài nguyên và môi trường.
1. Thực trạng quản lý khai thác khoáng sản tại Điện Biên còn nhiều bất cập
Thanh tra tỉnh Điện Biên vừa công bố Kết luận số 506/KL-TTr ngày 9/6/2025, chỉ rõ hàng loạt hạn chế và sai phạm trong công tác quản lý khai thác khoáng sản tại Điện Biên. Dù đã có nỗ lực tham mưu xây dựng văn bản và quy hoạch, nhưng nhiều nội dung chưa tuân thủ đúng pháp luật, dẫn đến thất thoát tài nguyên và nguồn thu ngân sách.
Các sai phạm nổi bật bao gồm: chậm trễ tham mưu ban hành chính sách thu phí bảo vệ môi trường, chưa hoàn thiện hồ sơ trình Thủ tướng phê duyệt khu vực cấm khai thác, và chậm tổ chức đấu giá quyền khai thác khoáng sản. Những bất cập này khiến quá trình quản lý khoáng sản trên địa bàn thiếu cơ sở pháp lý chặt chẽ.
2. Những vi phạm điển hình trong khai thác khoáng sản tại Điện Biên
Trong giai đoạn 2019 – 2024, Sở Tài nguyên và Môi trường (nay là Sở Nông nghiệp và Môi trường) đã tổ chức 6 cuộc thanh tra, kiểm tra tại 40 tổ chức khai thác khoáng sản. Qua đó phát hiện nhiều vi phạm nghiêm trọng như khai thác vượt công suất, sai thiết kế kỹ thuật, khai thác ngoài phạm vi giấy phép hay khai thác cát sỏi trái phép.
13 tổ chức và 25 cá nhân bị xử phạt với số tiền hơn 1,3 tỷ đồng, thậm chí có trường hợp bị tước quyền khai thác. Tuy nhiên, vẫn còn tình trạng nhiều mỏ chưa xây dựng công trình khai thác đúng thiết kế, chưa thực hiện kiểm kê trữ lượng, chưa lắp trạm cân – camera giám sát theo quy định. Điều này cho thấy sự thiếu chặt chẽ trong quản lý khai thác khoáng sản tại Điện Biên.
3. Trách nhiệm và yêu cầu siết chặt quản lý khai thác khoáng sản tại Điện Biên
Thanh tra tỉnh xác định trách nhiệm thuộc về Giám đốc Sở qua các thời kỳ, cùng các thủ trưởng phòng ban chuyên môn và cán bộ trực tiếp tham mưu. Kiến nghị đặt ra là phải kiểm điểm, xử lý nghiêm trách nhiệm cá nhân, đồng thời rà soát, bổ sung kế hoạch đấu giá khai thác, tăng cường kiểm tra hiện trường và nâng cao năng lực cán bộ chuyên môn.
Trong bối cảnh đó, vai trò của các doanh nghiệp sử dụng công nghệ và thiết bị hiện đại trong ngành khai thác trở nên quan trọng. Công ty Cổ phần Xuất nhập khẩu Vật tư Máy móc T&T là đơn vị đã cung cấp nhiều thiết bị như băng tải công nghiệp, nam châm lọc sắt, máy tuyển từ…, giúp hoạt động khai thác khoáng sản trở nên minh bạch và an toàn hơn. Đây là giải pháp góp phần nâng cao hiệu quả và tính bền vững trong quản lý khai thác khoáng sản tại Điện Biên.
Công tác quản lý khai thác khoáng sản tại Điện Biên vẫn còn tồn tại nhiều bất cập, tiềm ẩn rủi ro thất thoát tài nguyên, ảnh hưởng môi trường và ngân sách. Việc siết chặt kỷ cương, xử lý nghiêm sai phạm, đồng thời áp dụng công nghệ hiện đại trong khai thác là yêu cầu cấp bách. Đây không chỉ là bài học cho Điện Biên mà còn là cảnh báo chung đối với các địa phương khác trong cả nước.
Nguồn: Báo Thanh tra
