Trong bối cảnh phát triển năng lượng sinh khối và giảm thiểu ô nhiễm môi trường, mô hình sản xuất viên nén gỗ từ phụ phẩm lâm nghiệp đang dần chứng minh vai trò thiết yếu. Tại thành phố Long Khánh (Đồng Nai), một cơ sở tiên phong đã tận dụng vỏ cây tràm – nguyên liệu tưởng chừng bỏ đi – để tạo ra sản phẩm sạch, an toàn và có giá trị xuất khẩu cao.
1. Lợi ích kinh tế và môi trường từ viên nén gỗ vỏ tràm
Trước đây, vỏ cây tràm thường bị vứt bỏ hoặc đốt thủ công, gây lãng phí và ô nhiễm. Tuy nhiên, khi được chế biến thành viên nén gỗ, phụ phẩm này đã trở thành nguyên liệu đốt sinh học hiệu quả với nhiều lợi ích:
- Nguồn nguyên liệu sạch, ít tạp chất, không chứa hóa chất độc hại như keo hoặc sơn công nghiệp.
- Sản phẩm có nhiệt lượng cao, độ ẩm thấp và lượng tro thấp – đáp ứng yêu cầu xuất khẩu.
- Góp phần làm giảm lượng rác thải nông – lâm nghiệp, thúc đẩy kinh tế tuần hoàn.
- Giải quyết việc làm ổn định cho lao động nông thôn với thu nhập trung bình 15 triệu đồng/người/tháng.
Trường hợp của anh Hồ Sỹ Đại – chủ cơ sở viên nén gỗ Đại Phát – là minh chứng điển hình cho cách làm sáng tạo, vừa tận dụng tài nguyên địa phương vừa tạo lợi nhuận bền vững.
2. Quy trình sản xuất viên nén gỗ từ vỏ tràm
Sản xuất viên nén gỗ đòi hỏi đầu tư bài bản về máy móc và kiểm soát chất lượng nghiêm ngặt:
- Thu mua nguyên liệu: Vỏ tràm được thu gom từ các vựa cây ở Đồng Nai, Bình Thuận.
- Nghiền nguyên liệu: Trải qua hai lần nghiền – lần đầu thành bột thô, lần hai thành bột mịn – để đảm bảo kích thước tiêu chuẩn.
- Sấy khô hoặc phơi khô: Nguyên liệu cần đạt độ ẩm lý tưởng trước khi nén.
- Ép viên: Sử dụng máy nén áp lực cao tạo thành viên nén gỗ có kích thước 6–8mm (đường kính) và dài 10–40mm.
Cơ sở của anh Đại hiện đạt công suất 800–1.000 tấn/tháng, với lợi nhuận trung bình khoảng 300 đồng/kg. Sản phẩm được doanh nghiệp thu mua để xuất khẩu sang các thị trường châu Á và châu Âu.
3. Tiềm năng phát triển ngành viên nén gỗ tại Việt Nam
Hiện nay, bên cạnh vỏ tràm, nhiều cơ sở tại Việt Nam đã và đang tận dụng mùn cưa, gỗ vụn, vỏ trấu để sản xuất viên nén gỗ. Đây là tín hiệu tích cực trong xu hướng chuyển đổi từ nhiên liệu hóa thạch sang nhiên liệu tái tạo:
- Ứng dụng đa dạng: Sử dụng cho lò hơi công nghiệp, bếp gia đình, lò sưởi hoặc nhà máy điện sinh khối.
- Nhu cầu thị trường cao: Các thị trường như Nhật Bản, Hàn Quốc, EU có tiêu chuẩn nghiêm ngặt nhưng đang khát nguồn cung viên nén chất lượng cao.
- Chi phí sản xuất cạnh tranh: Với nguồn nguyên liệu sẵn có, giá thành sản xuất tại Việt Nam phù hợp để phát triển ngành hàng xuất khẩu lâu dài.
Sự thành công của các cơ sở sản xuất như Đại Phát là nền tảng cho thấy viên nén gỗ hoàn toàn có thể trở thành ngành công nghiệp chiến lược trong tương lai.
Để vận hành hiệu quả các dây chuyền sản xuất viên nén gỗ, các doanh nghiệp cần hệ thống máy móc và vật tư hỗ trợ đồng bộ, bền bỉ. Với hơn 16 năm kinh nghiệm trong ngành, Công ty Cổ phần Xuất nhập khẩu Vật tư Máy móc T&T là đơn vị uy tín cung cấp thiết bị cho ngành công nghiệp gỗ và năng lượng sinh khối.
- Băng tải cao su Heesung: Giúp vận chuyển nguyên liệu như vỏ tràm, bột gỗ, viên nén an toàn và liên tục.
- Thiết bị lọc tách sắt TTVM: Loại bỏ kim loại lẫn trong nguyên liệu, bảo vệ máy nghiền và máy nén.
Mô hình sản xuất viên nén gỗ từ vỏ tràm là minh chứng rõ nét cho tư duy kinh tế tuần hoàn, bền vững và thân thiện môi trường. Khi được hỗ trợ bởi máy móc hiện đại và chuỗi cung ứng chuyên nghiệp, ngành viên nén hoàn toàn có thể trở thành một hướng đi chiến lược cho nông thôn Việt Nam trong kỷ nguyên chuyển đổi năng lượng.
Nguồn: UBND TP Long Khánh
